Kirolak politikarik ez?
Bero, bero jotzen du eguzkiak, eta bero dator giroa. Joan dira sanjoanak, joan San Pedro eta sanmartzialak. Sanferminak ditugu etxetik hurbil Lesakan, edo Pasai Antxon. Beste ospakizun txikiagoak ez ditugu falta, tartean izan dugu Oiartzungo Poesia Eguna, letraz, argiz, zuhaitzez, harremanez eta jan-edariz dotore jantzia. Ospakizun egun horretan, hainbat sortzaile eta poeta nabarmenek, luze joko bailuke banaka aipatzea, Arizmendienea izan dute jokaleku.
Errezeloa dut, hala ere, ospakizunaren jokaleku nagusia ez ote den ari lerratzen gero eta gehiago irudira, eta dena delako tokitik pantaila konexiora, eta jira pantailatik kalera. Pantailatik datozen ospakizunen artean puri-purian da futbol mundiala. Ez da joan oraindik, eta espero bezala, Espainia eta Frantzia aitzinera doaz sailkapenetan. Espainiakoan, ohikoa izaten da euskal herritarren presentzia. Estatuak ez du askatuko nazioarteko monopolio sinbolikoa.
Bitartean, txoria kaiolan da, Euskal Herriak betoa eta inposizioa du, Europako OCR lehiaketan, Irunen, izan duen bezala. Ez, ordea, Israelek. Ekialde Hurbileko taldeak, herri mobilizazioei esker, OCRn talde gisa atera ez bazen ere, hainbat parte-hartzaile estatu genozida horren kamiseta soinean atera ziren. Euskal selekziokoa zeramatenak, berriz, deskalifikatuak izan ziren. Hego Euskal Herriko parte-hartzaileek nahitaezkoa zuten Espainiako kamiseta erostea: 50-60 euroko zigor pedagogikoa. Demokrazia sinbolikoa?
Bada printzipio orokor bat: gizarte ondoeza zabalduta dagoenean, aktibatu gerrak, Jainkoa eta banderak, eta futbola. Dantzak ez ditu frantsesak egiten, ezta espainiarrak ere, baina futbolak… pixka bat bai. Bere lidergoari buruzko krisi betean, jakin izan da Donald Trumpek Gianni Infantino FIFAko presidenteari deitu ziola Amerikako Estatu Batuetako goleatzaile bati erakutsitako txartel gorria baliogabetzeko. Bada, efektua izango du, eta urtebetez atzeratu zaio zigorra.
Herrialde horretako independentzia deklarazioaren 250. urteurrenean, Trumpek zaharrak berritu ditu, eta bere moldera egokitu. Espainian, ez da horren zaharra bere nortasun inperialistaren 1898ko krisia, Kubako eta Filipinetako koloniak galduta. Aberri mehatxatua aldarri, Alfontso XIII.a errege espainiarraren erregimenak eskuz lotu nahi izan zituen euskal herritarrak, katalanak eta langile mugimendua Marokoko edo Rifteko Gerran. Elementu sinbolikoa ere hor zegoen: Kristo erregeren estatuak hedatu zituzten, Cerro de los Angeles oroilekua sorrarazi Madrildik hegoaldera, Espainiaren ustezko puntu geografiko erditsuenean. Futbolean, Alfontso XIII.ak koroatua (1915), Real Union etorri zen Irunen, baita beste erreal batzuk ere. Gaurko artikulurako axola didan horretan, Marcha Real Espainiako ereserki nazionala ofizialdu zuten 1908an (Franco Franco, que tiene… nahiko ezaguna), gaur arte.
Botere inposatzaile hori kalean da, atzera datorkigun diskurtso batez jantzia. Normala izan behar dena definitzen du (Michel Foucault filosofoa gogora ekarriz), eguneroko harremanetarako gizarte adostasun berri bat: normala da, eta demokratikoa, espainiar kamiseta janztea, eta nahi izatea gure selekzioak irabaztea, selekzio nazionalak (irabazle aterako da, bide batez, ostalaritza…!). Gainbehera dira kristoak, orain Oyarzabal delako euskañola baitugu heroi eta akuilu, kamiseta gorria jantzita, eta dagokionean Marcha Real entzuten paparra harro puztua. Kirolak ez baitu politikarekin zerikusirik, ez horixe.
