Feminazia
Ez dakit zehazki zein den Euskaltzaindiak edo Espainiako Erret Akademiak hitz berri bat hiztegian sartzeko abiarazten duen prozesua. Pentsatzen dut behar baten ondorio izaten dela, errealitate bat existitzen denean, baina ez dugunean kontzeptu hori definituko duen terminorik eskura gure hiztegietan. Izan ere, segundoro aldatzen ari den gizarte honek milaka errealitate berri aurkezten ditu, eta fenomeno horiek izendatzen lagunduko diguten hitz berriak beharrezko bihurtzen dira. Feminazi hitza, adibidez, New Yorkeko kaleetatik dabilen emakume bat deskribatzeko erabil daiteke, kamiseta eta galtza beltzak soinean daramatzana, ile kizkurrekoa, begirada zuzen eta itxura seriokoa, ordu luzez kaleetan zehar ibiltzearekin batera gizonezko ezezagunen piropoak entzuten dituena inongo erantzunik eman gabe. Benetako feminazia. Imajinatuko duzuenez, kasu honetan hitza ez du hizkuntza akademia batek asmatu, albiste baten inguruan Interneten irakurri dudan iritzi batetik atera dut.
Albisteak esperimentu txiki bat azaltzen du. Neska batek, New Yorkeko kaleetan emakumeek jasaten duten tratua salatu nahi izan du, eta egunerokotasun hori jasotzeko kamera ezkutu batez baliatu da. Hamar orduz ibili zen emakumea kaleetan gora eta behera, eta denbora horretan ehunka esaldi entzun behar izan zituen, ezezagun bati edozer esateko eskubidea dutela pentsatzen duten beste hainbeste gizonen ahotik. Horietako bat bost minutuz ibili zen kaleetan barrena emakumearen ondoan honen atentzioa lortu nahian.
Egia da, esan beharra dago entzun behar izan zituen gauzen artean hitz-goxoak zirela gehienak, baina, zerk bihurtzen du hitz bat eder? Hitzak berak ala piropoa botatzen duen pertsonarekiko dugun sentipenak eta hitzaren atzean ezkutatzen den mezuak? Esperimentu horren kasuan, erraza da asmatzen ezezagun batek neska eder bati hitz goxoak esaten dizkionean zein den piropoaren atzean ezkutatzen den asmoa. Esango nuke.
Albistea harrigarria iruditu bazait, emakume batek honen harira idatzitako iritzia surrealista bezala kalifikatuko nuke. Zibernauta honen iritziz, New Yorkeko kaleetan emakumeek jasan behar dutena salatzeko bideo ezkutu bat egin duen neska hau feminazi bat da. Piropoak politak direlako, eta normala delako gizon batek gorputz ederreko emakume bat ikusten duenean horrelako gauzak esatea. Seguruenik, hori jazarpena dela esatea, ideia erradikalak dituen norbaitek soilik bota dezakeela kontsideratuko du. Agian, emakumea bideoan serioegi agertzen dela ere irudituko zaio, gizon baten hitz goxoen aurrean emakumeak irribarre bat zor duela esatea baina ez baitzuen falta. Bost axola umore onez dagoen, lanera presaz doan, gizona atsegin duen ala ez… Lausengatzen gaituen gizonaren aurrean beti esker oneko.
Kuriosoena zera da, terminoa ez duela kaletik pausu bakoitza ematearekin batera gizon ezezagun baten piropoa gustura jasoko lukeen internauta horrek asmatu. Badirudi kontzeptua 1990eko hamarkadan sortu zela Ameriketako Estatu Batuetan, emakumea bere gorputzaren jabe dela aldarrikatzen zutenak definitzeko, abortu eskubidea zein antisorgailuen erabilera sutsuki defendatzen zuten horiek izendatzeko, alegia.
Beste zailtasun bat ere aurkitzen dut errealitateak definitzeko terminoak asmatzearen inguruan: antonimoak. Kontzeptu bat definitzeko gai baldin bagara, honen kontrakoa zein den ezagutu eta izendatzeko kapaz ere izan beharko genukeela iruditzen zait. Txuria eta beltza, Ying eta Yang. Gauzak horrela, emakumea bere gorputzaren jabe dela zalantzarik egin gabe defendatzen dutenak feminazi terminoaren bidez definitzerik baldin badago, zein hitz erabili genezake abortuaren legea indarrean jartzeko hainbeste lan egin duen Alberto Ruiz Gallardon jaunarentzat?
