Trena eta ilargia
Bazen behin tren zahar-zahar bat. Indar gutxi zeukan oso eta bagoi txiki bat besterik ezin zuen garraiatu. Egunero egiten zuen bere bidaia: Hiribarrendik Hirigoienera eguzkitan eta Hirigoiendik Hiribarrenera ilargitan. Eta bidaia osoan kantari joaten zen: gutxika-gutxika, poliki-poliki… gutxika-gutxika, poliki-poliki…
Halaxe hasten da alabak eskutan duen ipuina eta halaxe gabiltza gu ere, herri eta hirietako zenbait teknikari eta ordezkari politiko, gutxika-gutxika eta poliki-poliki, herritarrekin batera parte hartze kultura indartu nahian, herritarrak beren egunerokotasunaren eta etorkizunaren eraikuntzan parte aktiboa izan daitezen lanean.
Eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Parte Hartze Zuzendaritzak eta Herritarrekin sareak antolatutako Herritarrekin Topaketak ekitaldiko lekukotza desberdinek aditzera eman digutenez halaxe dabiltza ere, besteak beste, Hego Ameriketako herrialdeetan edota Europako Islandian ere. Gutxika-gutxika, poliki-poliki.
Izan ere parte hartzeari buruz dugun ezagutza edota kultura itsasoaz dugunaren antzekoa baita. Gehienok maite omen dugu itsasoa. Itsas tradizio handiko herria omen gara. Itsasoaren freskotasunaren bila egiten ditugu kilometroak eta kilometroak. Hondartzetako ur ertzetan kilometroak eta kilometroak egiten ditugun bezala eta gehienak bustitzen ditugu oinak bere uretan, baina ur barrura murgiltzekotan soilik 20 metro eta ahal dela ur azalean igeri eginez murgiltzen gara. Gutxi batzuk murgiltzen dira itsasoko barne uretan eta horiek dira itsas mundua hobekien ezagutzen dutenak. Barne ur horietan iluntasuna baino bizi-bizirik dagoen unibertso aberats bat dagoela ikusi arazi digutenak.
Bitartean, botere ekonomikoa eskuan dutela mundua gobernatzen duten horiek, gaur eta hemen klase borroka bat badela eta beraiek gol kopuru handiz irabazten ari direla dioten horiek, beraiekin mahaian eserita ez bazaude menuaren parte zarela dioten horiek, atsedenik gabe 24 orduz beren interes ekonomikoak ardatz lanean dabiltzan horiek, eta beren zerbitzura dauden alderdi politikoak eta komunikabideak, ez daude herritarrak herritik eta herriarentzako landutako proiektuak eta erabakiak aintzat hartzeko prest. Boterean egon nahi dute, kosta ala kosta. Eta herritarra pasiboa izatea eta gauza inportanteak beren esku, dakitenen esku, uztea nahi dute, profesionalen esku. Eta gu, herritar ezjakinak, kirol kronikak eta prentsa arrosa kontsumituz narkotizatuta nahi gaituzte. Ikusle gisa nahi gaituzte. Eta halaxe, ehunka euro ordaintzen ditugu ikusle izateko eta gutxi batzuk edo bat bera ez geure bizitzako protagonistak izateko.
Kontsumitzaileak izateko heziak, gure goseak ez du mugarik, ase ezinak gara, eta ikusle ezinegona izatera ohituta gaudenez, bestelako bizitza ereduak, bestelako proiektuak eta egiteko moduak eskaintzen dizkigutenen aurrean ezinegona erakusten dugu, eskatu eskatzen diegu, hau eta beste, baina dena da eskas, dena da konplikatuegia, dena da nekagarria. Esfortzurik gabeko eta berehalakoak diren emaitzak nahi ditugu. Gaur eta orain.
Topaketetako bertso agurrean Amets Arzallusek adierazi bezala, boterea goian dagoela uste dugu, eta harantz abiatzen gara alpinisten moduan. Egiazki boterea hizki txikiz idatzita eta gure behean dagoenean. Herritarren gehiengoa dagoen lekuan. Gora baino, geure albokoari begiratu behar genioke. Parte hartzearen uretan murgildu beharra dugu. Ametsek zioen bezala, ez dezagun gero esan: «Behin bozka eman nuen, baina hitzik gabe geratu nintzen».
