Hasierako emakumeak omendu eta "berdintasunezko jai-eredua" aldarrikatu du Emeki emakumeen elkarteak
35 urte dira emakumeen taldea sortu zutenetik lehen emakumeek; 30 urte, berriz, emakumeek lehenengoz Alardean soldadu bezala parte hartu zutenetik. Urteurrenen harira, lehen emakume horiek gogoratu eta borrokan jarraitzeko deia egin du, "behingoz zauria itxi" eta "berdintasunean" oinarritutako Alardea eta jaiak aldarrikatuta.
Jaizkibel konpainia, 2023an. Egunak besterik ez dira falta Hondarribian festak leher dezan, eta horrekin batera, urduritasuna eta zirrara nabari dira herrian, geroz eta gutxiago falta delako festen egun handirako. Irailaren 8an, beste urte batez, Alardeak kaleak beteko ditu, baina aurtengoa berezia da askorentzat; 30 urte dira emakumeek soldadu bezala lehenengoz Alardean parte hartu zutela Jaizkibel konpainiarekin.
Ez da urteurren bakarra; 35 urte dira Emeki Hondarribiko Emakume Elkarteak sortu zela, eta horregatik, elkarteak lehen emakume horiek oroitu nahi izan ditu: “Haiei guztiei esker, gutako asko gure aurreko emakumeek izan ez zituzten eskubide eta aukerekin hazi gara”.
Elkartearen hitzetan, hasierako emakumeek ordura arte berezkoa zena aldatu zuten, “tradizioa” zena eraldatu, hain zuzen. “Beti egon da gauzak betidanik horrela izan direla eta ohitura jakin batzuk zalantzan jartzea tradizioari erasotzea zela esan duenik”, gogorarazi du elkarteak. Iritzi horren aurrean, Emekik argi esan du: “Historiak erakutsi digu ohitura bat ez dela bidezkoa bihurtzen denbora luzez existitu izanagatik soilik”.
Urte horietan guztietan aurrerapausoak lortu badira ere, oraindik bada zer egin Emekiren arabera. “Ez gara emakume bat soldadu gisa parte hartzera behartzeaz ari, ez dugu esaten kantinera izan nahi duenak ezin duenik hala izan”. Elkartearen ustez, “sinpleagoa” da eztabaida: “Pertsona baten sexuak aldez aurretik ez dezala zehaztu hiri osoarena den ospakizun publiko batean zer leku bete dezakeen”. Bestela esanda, emakumeek eskubide berdinak izatea eta “gizonen baldintza berberetan” partu hartu ahal izatea.
Izan ere, Hondarribia “denona” dela defendatu du Emekik, “herrian jaio diren emakumeena eta geroago etorri direnena”. Horregatik, aldarrikatu du gatazkak “amaitu” egin behar duela, ez gertatutakoa ahazteko, baizik eta “herritarrak batuko” dituen jai-eredua eraikitzeko datozen belaunaldientzat. “Emakume izateak inoiz ez dezala zehaztu gure askatasuna noraino irits daitekeen”, defendatu du elkarteak.
