Gazteluzarreko patioa berritu dute, ikas komunitatearen ekimenez
Ikasleekin batera, patioaren erabilera behatu, eta "nesken agerikotasuna" bermatzeko eta kirola egiteko patio berri baten proiektua sortu dute. Argindar falta dutela ere salatu dute.

Toki Alai Gazteluzar BHIko jolaslekua birmoldatu dute eta haren aurkezpena egin dute bertan Otsanda Tolosa zuzendariak, jolastokia birmoldatzeko prozesuan parte hartu duten ikasleak (Elaia, Ametz, Daniel eta Marius), eta Amaia Garcia eta Ane Jurado berrikuntza pedagogikoko arduradunak. Bisita egin dute Jose Ignacio Asensio Jasangarritasuneko foru diputatuak, Cristina Laborda Irungo alkateak, Sandra Caballero Hezkuntza zinegotziak eta Miren Oca foru aldundiko Ingurumen Administrazioko zuzendaria.
Ikastetxeak 500 ikasleren bueltan ditu, baina jolastoki hau bertako ikasleek ez ezik, irundarrek erabiltzen dute, irekita egoten baita eskola orduetatik kanpo. Iazko udararen ondoren eskola “egoera larrian” topatu zuten, “fatxada pintadaz beteta, altzariak eta hesia zaharkituta eta puskatuta, argiteria moztuta”. Egun, patioan argindarrik gabe gaudela ere salatu du Tolosak. “Farolek ez dute funtzionatzen”.
Gazteluzar “nahiko zaharkituta” dago zuzendariaren hitzetan: “Urteen poderioz, gure ikastetxeko kanpo eta barru instalazioak”. Hartara, patioaren egoera aztertzeko ikerketa bat abiatu zuten. Helburua, ikastetxearen patioa berritzea izan dela zehaztu du zuzendariak.
Proiektua egikaritzeko foru aldundiaren 11.000 euroko aurrekontua jaso du ikastetxeak. Hain zuzen, Ingurumen foru departamentutik. Hobekuntzak egiten inbertitu dute eta, besteak beste, Agenda 2030-ren ildoari eutsi diote.
Behaketa
Ikasleentzat patioan igarotzen dituzten orduak “garrantzitsuak” direla baloratuta, berrikuntza pedagogikoko zuzendariek azaldu dute eskola mailan lanketari ekin zioten honako lau galdera hauek planteatuz: zeintzuk dira ikasleen beharrak?; nola lotu patioarekin?; sedentarismoa nola ekidin?; nola bihurtu gure patioa inklusiboagoa?.
Inklusibitatea ildo, patioaren erabileran “nesken agerikotasuna” faltan sumatu zuten eta baieztapen honetarako behaketa bat egin zuten. Horretarako patioaren plano bat hartu eta koloretako puntuekin neskak, mutilak eta ez bitarrak non ibiltzen ziren eta zein azalera hartzen zuten ikusi zuten.
Pare bat aste iraun zuen behaketa honek eta ondorioztatu zuten neskek azalera gutxiago okupatzen zutela beste generoekin alderatuta. Neskak eta ez bitarrak, nagusiki, harmailetan esertzen dira multzoka, baita patioaren bazterretan ere, “baztertuta” .
Jolastokian kirol gutxi egiten zela behatu zuten pedagogia berrikuntzako zuzendariek eta horri buruzko galdetegia luzatu zieten ikasleei. Ikasleen %82k onartu zuen ez zuela kirola praktikatzen jolas orduan, eta %18k, bai praktikatzen duela. Aldiz, eskolatik kanpo astean zenbat ordu eskaintzen zioten kirolari galdetuta, %70k esan zuen astean hiru ordu baino gehiagoz egiten du kirola. “Zerbait aldatu behar dugu gure eskolan”, ondorioztatu zuten Garcia eta Juradok.
Kirola ez egiteko arrazoiak hainbat dira: denbora lagunekin hitz egiteko probestu nahia; eskolak berdegune gutxi daukalako; kirol eskaintza txikia, futbola eta saskibaloia nagusi; material falta beste kirolak egiteko; eta patioaren erdigunean nesken agerikotasun falta.
Berrikuntzak
Zertan eragin jakiteko erantzunak bildu zituzten eta hainbat ondorio atera zituzten. Horien arabera, irolen eskaintza zabaltzearen beharrari erantzun nahi diote, inklusiboagoa bilakatu espazioa, nesken agerikotasuna bermatu eta erabilpen arduratsua sustatu.
Ondorio hauekin, ikasleek hainbat proposamen egin zituzten eta horietako batzuk jada egiten ari dira. Esate baterako, gaur hasi dira saskibaloi kirol txapelketarekin eta bestelako txapelketak egitea dute asmo: boleibola eta futbola.
Era berean, lagunekin lasai egoteko harmailak egokitu dituzte, eserleku berriak egin eguzkitan eta boleibol kantxa bat sortzen ari dira. Hormetako batean txapa bat jarri dute eta pilotaleku bat sortu. Gainera, ikastetxean udaran agertutako pintadak ezabatu dituzte. Ametsen artean, baratze bat edukitzea dute.