"Hain gaizki bizi izan ginen, orain denarekin disfrutatzen dut"
Pepita Goikoetxea Lekuona, Martxoaren 8an omenaldia jasoko duen emakumea. Astean bi egunez eskolara joaten da, beste bitan tai-chira, eta ia igandero mendira. Etxean tabletan sudokuak egin, eta irakurri. Estu bizitzea zer den badaki, baina orain, 85 urterekin, bizipoza dario.
![Pepita Goikoetxea](http://bidasoa.hitza.eus/site/files/2015/03/Pepita-Goikoetxea-01.jpg)
Portuan beti? Hasieran Portuko etxe batean. Gero Kalera joan ginen [Alde Zaharrera, kaletarrak esaten zaie bertakoei]. Amaren etxean ezkondu ginen, Barriotxinuan. Lau anai eta bi osaba bizi ziren etxean, ama eta nirekin. Ama alargun geratu zen nik lau urte nituela. Berak ere lau anai izan zituen, eta bera bakarrik neska; ni berdin ikusten ninduen, eta babestu nahi izan ninduen. Horregatik nahi zuen nik ikastea eta lan egitea, etxetik kanpo. Ezkondu eta gero Bentan lan egin nuen. Arraina handizka erosten genuen, Bartzelonara bidaltzeko. Besteen kontura egiten genuen lan; enpresak esaten zigun zein preziotan erosi eta horrela. Horretan egiten genuen lan senarrak eta biok. Nik etxean goizean eta gizonak bagoi fabrikan [CAF lantegian, Irunen] egiten zuen lan, eta handik etortzen zenean nirekin Bentan, laguntzen, bukatu arte. Ordu asko? [Arnasa bota du] Lehengo Benta txikian egin genuen lan, arratsaldeko seietan hasten zen, eta seietan, zortzietan, hamarretan eta hamabitan zeuden bentak, eta gehienetan hamarretan edo hamabitan erosten genuen, prezioa arrimatzen zenean. Ohera betiro berandu, baina tira. Ordurako Kalean bizi ginen, Denda kaleko etxe batean, musika eskolaren parean. Zuk [alabari zuzenduta] lau urte izango zenituen, eta Maribelek sei. Orduan, Portutik ateratzea beste herri batera joatea bezala zen. Etxe txikia zen, oso moñoñoa, eta han bai, han egon ginen senar-emazteak bakarrik, bi alabekin. Baina bizitza Portuan egiten nuen, Kaletik beti Portura jaisten nintzen, lana behean egiten genuelako. Etxe ondoan bagenuen denda txiki bat, eta erosketak han egiten nituen, baina harremanak, bizitza jarraitzen nuen Bentan egiten. Benta berria egin zutenean, orain aparkalekua dagoen tokian, hor lan pixka bat egin nuen, baina hor benta hasi ziren goizean egiten, eta nik goizez ezin nuen, senarrak ezin zidalako lagundu, fabrikan zegoelako. ‘Zer egingo dut? Bentan lan egin eta neskamea hartu etxean? Horretarako geratuko naiz ni etxean’, pentsatu nuen. Eta hala egin nuen. Gerora nahiko saltsazalea izan zara. Garai hartan, baina, astirik ere ez, pentsatzen dut. Ez. Hauek [alabengatik] handitzen hasi zirenean, eskolako martxa zuten, ni ja etxean geratua nintzen, gero Migel [senarra] jubilatu zen, eta orduan hasi ginen Kasino Zaharrera joaten [Hondarribiko adinekoen etxea]. Eta biak juntarako hartu gintuzten. Nik esan nuen, ‘biak izan behar da, ni alde batera eta zu bestera, hori ez’, eta biak sartu ginen. Gizonak korua formatu zuen, eta gimnasia egiten genuen, baita antzerkia ere, biek. Bizitza asko egin dugu hor. Eskolara ere joaten nintzen orduan, Soroetara, eta gizona ere joaten zen. Mendira ere joaten ginen, igandetan, Guadalupera.«Batzuetan aspertzen naiz eskolan, baina ona da betiro jende artean egotea» «Etxean premia zuten eta nire borondatez utzi nuen lana. Gero, hemengo saltsan»
Dantza ere egin izan duzu. [Isilik geratu da, ezezkotan bezala]. Sabel dantza behintzat bai! Zeinek kontatu dizu hori! [Barrez] Bueno! Antzerki batean egin nuen. Teatroan denetik egiten nuen, eta batean sabel dantza egitea tokatu zitzaidan. Hara joan nintzen, zuk [alabari] utzitako satinezko pijama zuri batekin, botoi batzuk jarrita… Nahiko barre egiten genuen. Ondo pasatzen genuen. Bizipoza. Olagarro Abesbatzan ere abestu zenuten, alabekin. Bai, biak ibili ginen Olagarron ere kantatzen, urte pare batez. Gartzia: Asko disfrutatu dugu etxean kantatzen. Amak ez hainbeste, baina aitak bai [baietz esan du Goikoetxeak]. Oso kantaria zen, edozein bazkaritan beti bukatzen genuen abesten. Olagarrokoa ez dakit nola sortu zen, baina gu kantatzen hasi ginen Olagarron eta urte batean biak [amari zuzenduta] etorri zineten. Ondoren sortu zen Kasino Zaharreko korua, eta orduan beraiek joan ziren. Ez zegoen oraindik korurik eta hasi ziren bere kabuz. Inork ez zekien ezer ez musikaz, ezta zuzentzen ere, eta joan ziren Legazpira [Goikoetxea barrez hasi da], zaharren egoitzen kontzentraziora, aita zuzendari zela; ez zekiten ez kantatzen, ez zuzentzen, ezer ere ez. Baina sekulako giroa egon zen. Duela gutxi hil zen senarra. Bai, Gabonetan hiru urte. Eta bitartean beti elkarrekin, lanean Bentan, eta jubilatu zenean Kasino Zaharrean, eta etxe honetara [Butroi pasealekuan bizi da orain] etorri ginenean, mendira… Bete dugu gure denbora, ondo. Ja ez zara duela urte batzuk bezain beste mugitzen, ez? Jai, egoten naiz lasai, aritzen naiz sudoku-ak egiten tabletan… Baina gero agindua dut Maribelena goiz eta arratsaldez atera behar dudala kalera, eta egiten dut, bi egun joaten naiz eskolara eta beste bi egun tai-chira. Egun horietan atera behar dut nahitaez, eta gero ibiltzen gara, ia igandero Guadalupera joaten gara, orain kotxean. Lehen joaten ginen oinez. Gure bigarren etxea bezala da Guadalupe, han asko maite gaituzte. Hamaiketako fuertea egiten genuen, etxera etortzen ginen listo, bazkalduta. Egun batean hango andreak galdetu zidan, ‘barkatu atrebentzia, baina gero zer bazkaltzen duzue?’, eta nik erantzun ‘Zer bazkaldu! Hau da gure bazkaria!’. Esan zigun, ‘hauek bakailao tortilla jan, eta gero gazta jan, eta gero kafea hartu, eta hauek gero zer bazkaldu behar dute?’. Hamabiak, eta gu ja bazkalduak. Eta ohituraz jarraitzen dugu joaten. Kai berrira ere joaten gara igande batzuetan. Paseatzen haraino, pintxo batzuk jan, etxera buelta, eta siesta egin. Gaizki ez zara bizi, bada? Ez. Hain gaizki bizi izan ginen garai batean, orain denarekin disfrutatzen dut, denarekin hartzen dut bizipoza. Mendira joan eta zuhaitzak mugitzen direla, hosto txikiak jaiotzen hasten direla, poza ematen dit horrek.«Portutik ateratzea beste herri batera joatea bezalakoa zen» «Ia igandero Guadalupera joaten gara, kotxez, lehen joaten ginen oinez»
![Pepita Goikoetxea 03](http://bidasoa.hitza.eus/site/files/2015/03/Pepita-Goikoetxea-03.jpg)